Anormal Vajinal Kanama
Normal Düzenli Vajinal Kanama Nasıl Oluşur?
Düzenli vajinal kanama, düzenli yumurtlamanın bir sonucudur. Adet döngüsü çoğu kadında öngörülebilirdir ve bu nedenle yıllar boyunca belirli bir kanama düzeni beklenir. Normal adet düzenindeki küçük değişiklikler bile hastalarda önemli endişelere yol açabilir. Kanama süresi genellikle 4-6 gün arasında değişir; ancak bazı kadınlarda bu süre 2 gün kadar kısa veya 8 gün kadar uzun olabilir. Ortalama adet kan kaybı miktarı 30 mL'dir. 80 mL'den fazla kan kaybı anormal kabul edilir ve kronikleşirse anemiye neden olabilir. Düzenli yumurtlaması olan kadınlarda adet döngüsü uzunluğu genellikle 28-30 gündür. 24 günden kısa veya 35 günden uzun aralıklarla ya da aşırı miktarda kanama ile seyreden adetler değerlendirilmelidir.
Anormal Vajinal Kanamanın Nedenleri Nelerdir?
Anormal vajinal kanamanın nedenleri üç ana kategoriye ayrılır: anatomik, fonksiyonel ve sistemik.
Anatomik nedenler hem benign hem de malign olabilir. Benign nedenler arasında gebeliğin ilk üç ayında görülen komplikasyonlar (düşük tehdidi, tamamlanmamış düşük, dış gebelik, üzüm gebeliği), östrojen eksikliğine bağlı vajina duvarı incelmesi, rahim veya rahim ağzı enfeksiyonları, yabancı cisimler, travmalar, miyomlar ve rahim veya rahim ağzı polipleri yer alır. Rahim duvarı kalınlaşması, rahim ağzında kanser öncesi lezyonlar ve rahim veya rahim ağzı kanseri ise malign nedenlerdir.
Fonksiyonel nedenler genellikle hormonal bozukluklara bağlı olup organik bir neden olmaksızın ortaya çıkar. Bu duruma disfonksiyonel uterin kanama (DUK) adı verilir. DUK, ovulasyonun gerçekleşmemesine bağlı olarak gelişen düzensiz kanamadır. Üreme çağında, özellikle ergenlik döneminde ve menopoza yaklaşırken görülebilir. Ayrıca polikistik over sendromu (PKOS), beslenme bozuklukları, aşırı egzersiz veya stres de DUK gelişimine katkıda bulunabilir. Bu tanı konulmadan önce diğer tüm olası nedenler dışlanmalıdır.
Sistemik nedenler arasında Von Willebrand hastalığı gibi kan pıhtılaşma bozuklukları, hiperprolaktinemi, tiroid hastalıkları ve adrenal bez sorunları gibi hormonal bozukluklar yer alır.
Hangi Laboratuvar Testleri İstenmelidir?
Üreme çağındaki kadınlarda anormal vajinal kanama şikayeti mevcutsa, öncelikle gebelik komplikasyonlarını dışlamak amacıyla idrar veya kan ile gebelik testi (beta-HCG) yapılmalıdır. Tam kan sayımı, serum TSH ve prolaktin düzeyleri ölçülmelidir. Gerekli bulgular varsa, androjen düzeyleri de değerlendirilmelidir. Yakın zamanda yapılmadıysa Pap-smear testi uygulanmalı ve rahim ağzı enfeksiyonu için kültür alınmalıdır. Kan pıhtılaşma bozukluğundan şüpheleniliyorsa, ilgili testler de istenmelidir.
Hangi Görüntüleme Çalışmaları Yapılmalıdır?
Jinekolojik ultrason, miyom gibi anormal durumların tespitinde oldukça etkilidir. Rahimde polip veya rahim içi miyom şüphesi varsa, salin infüzyon sonohisterografi veya histeroskopi gerekebilir. Bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme ise yüksek maliyetli olup, anormal kanamanın değerlendirilmesinde genellikle maliyet-etkin değildir.
Gerekli Olabilecek Diğer Tanısal Testler Nelerdir?
Endometrial biyopsi, endometrit veya endometrial hiperplazi şüphesi durumunda sıklıkla gereklidir.
Ne Zaman Rahim İçinden Biyopsi Yapılmalıdır?
Menopoz öncesinde tıbbi tedaviye yanıt vermeyen olgularda, histerektomi öncesinde, 40 yaş üstü kadınlarda anormal vajinal kanama varlığında veya menopoz sonrası herhangi bir kanama durumunda endometrial biyopsi yapılmalıdır.
Ne Zaman Tanısal Küretaj Yapılmalıdır? Tanısal Küretaj ile Birlikte Rahim İçini Kamerayla Görüntülemenin Avantajı Nedir?
Tanısal küretaj, daha önce endometrial biyopsi sırasında yetersiz doku alınan hastalarda veya servikal kanalın dar olması nedeniyle ofiste biyopsi yapılamayan olgularda gerekebilir. Çalışmalar, rahim boşluğunun doğrudan kamera ile görüntülenmesinin (histeroskopi), endometrial polip ve miyomların tespitinde tanısal küretajdan daha hassas olduğunu göstermektedir. Histeroskopi sırasında, cerrah tanı koyarken aynı zamanda tedavi de uygulayabilir.
